SEJARO
Nojo‘ya ta’sirlar. Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar. Maxsus ko‘rsatmalar.
Rasmiy tibbiy yo‘riqnoma ma’lumotlariga asoslangan mustaqil axborot sahifasi.
Nojo‘ya ta’sirlar
Immun tizimi
Tez-tez — yuqori sezuvchanlik reaksiyalari; kamdan-kam — anafilaktik reaksiya, angionevrotik shish (Kvinke shishi).
Moddalar almashinuvi
Juda tez-tez — sulfonilmochevina preparatlari yoki insulin bilan birga qo‘llanganda gipoglikemiya; tez-tez — metformin va SGLT2 ingibitori bilan qo‘llanganda gipoglikemiya, ishtahaning pasayishi; ba’zan — metformin bilan qo‘llanganda gipoglikemiya, tana vaznining kamayishi.
Asab tizimi
Tez-tez — bosh aylanishi; ba’zan — ta’m bilishning buzilishi (disgevziya).
Yurak-qon tomir tizimi
Tez-tez — yurak urish tezligining oshishi, arterial gipotenziya.
Ovqat hazm qilish tizimi
Juda tez-tez — ko‘ngil aynishi, diareya, qusish, qorin og‘rig‘i, qabziyat; tez-tez — dispepsiya, qorin dam bo‘lishi, kekirish, meteorizm, gastroezofageal reflyuks kasalligi; ba’zan — o‘t-tosh kasalligi, o‘tkir pankreatit.
Teri va teri osti to‘qimalari
Tez-tez — soch to‘kilishi (alopetsiya).
Umumiy buzilishlar
Tez-tez — charchoq.
Mahalliy reaksiyalar
Ba’zan — inʼeksiya qilingan joyda og‘riq.
Laborator va instrumental ko‘rsatkichlar
Tez-tez — qonda lipaza, amilaza va kalsitonin darajasining oshishi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Tirzepatidga yuqori sezuvchanlik; shaxsiy yoki oilaviy anamnezda qalqonsimon bezning medullyar saratoni; 2-tur ko‘p sonli endokrin neoplaziya (MEN-2); 1-tur qandli diabet; diabetik ketoatsidoz; homiladorlik, emizish davri; 18 yoshgacha bo‘lgan yosh.
Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash
Homiladorlik paytida va kontratseptsiya vositalaridan foydalanmaydigan reproduktiv yoshdagi ayollarda qo‘llash mumkin emas.
Emizish davrida qo‘llash mumkin emas.
Maxsus ko‘rsatmalar
Ikki yillik tadqiqotda tirzepatid erkak va urg‘ochi kalamushlarda dozaga va davolash davomiyligiga bog‘liq ravishda qalqonsimon bez C-hujayralari o‘smalari (adenoma va karsinoma) uchrash tezligini oshirgan. Tirzepatid odamlarda C-hujayrali qalqonsimon bez o‘smalarini, jumladan medullyar saratonni keltirib chiqaradimi — noma’lum. Kemiruvchilarda aniqlangan ushbu o‘smalarning odamlar uchun ahamiyati to‘liq belgilanmagan.
Qondagi kalsitonin miqdorini muntazam nazorat qilish yoki qalqonsimon bezni ultratovush tekshiruvidan o‘tkazish medullyar saratonni erta aniqlashda qanchalik foydali ekani noma’lum. Bunday tekshiruvlar ortiqcha muolajalarga olib kelishi mumkin. Kalsitonin miqdorining sezilarli oshishi ushbu saratondan darak berishi mumkin; medullyar saraton bilan og‘rigan bemorlarda ko‘rsatkich odatda 50 ng/l dan yuqori bo‘ladi. Kalsitonin oshsa yoki qalqonsimon bezda tugun aniqlansa, qo‘shimcha tekshiruv zarur.
Pankreatitdan shubha qilinganda tirzepatid qo‘llanishini to‘xtatish lozim. Pankreatit tasdiqlansa, davolashni qayta boshlamaslik kerak. Boshqa belgilarsiz oshqozon osti bezi fermentlarining ko‘tarilishi o‘tkir pankreatit rivojlanishini oldindan aytib bermaydi.
Insulin ajralishini kuchaytiruvchi preparatlar (masalan, sulfonilmochevina) yoki insulin bilan birga qo‘llanganda gipoglikemiya xavfi ortishi mumkin. Bu xavfni kamaytirish uchun shifokor tegishli preparat yoki insulin dozasini kamaytirishi mumkin.
Tirzepatid ko‘ngil aynishi, qusish va diareyani keltirib chiqarishi mumkin. Bu suvsizlanishga, undan esa buyrak funksiyasi yomonlashishiga, jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Bemorlar suvsizlanish va elektrolitlar muvozanati buzilishining oldini olish choralaridan xabardor bo‘lishi kerak. Katta yoshdagi bemorlarda ushbu asoratlar xavfi ayniqsa muhim.
Tirzepatid og‘ir oshqozon-ichak kasalliklari, jumladan og‘ir gastroparez bo‘lgan bemorlarda o‘rganilmagan; bunday holatlarda ehtiyotkorlik talab etiladi.
Ko‘ngil aynishi, qusish va diareya natijasidagi og‘ir suvsizlanish o‘tkir buyrak shikastlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
GLP-1 retseptori agonistlarini qabul qilgan bemorlarda o‘tkir buyrak shikastlanishi va surunkali buyrak yetishmovchiligi kuchayishi haqida postmarketing xabarlar bo‘lgan. Ayrim holatlarda gemodializ talab qilingan. Ba’zi bemorlarda oldindan buyrak kasalligi bo‘lmagan. Aksariyat holatlar ko‘ngil aynishi, qusish, diareya yoki suvsizlanish bilan bog‘liq bo‘lgan. Buyrak yetishmovchiligi mavjud bemorlarda davolash boshida yoki doza oshirilganda og‘ir oshqozon-ichak reaksiyalari yuz bersa, buyrak funksiyasini nazorat qilish lozim.
O‘t-tosh kasalligidan shubha qilinganda o‘t pufagini tekshirish va tegishli klinik kuzatuv tavsiya etiladi.
Tirzepatid shoshilinch davolashni talab qiladigan noproliferativ diabetik retinopatiya, proliferativ diabetik retinopatiya yoki diabetik makulyar shish bo‘lgan bemorlarda o‘rganilmagan. Bunday bemorlarda nazorat ostida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim.
Umumiy anesteziya yoki chuqur sedatsiya paytidagi jarrohlik amaliyotlarida GLP-1 agonistlarini qabul qiluvchi bemorlarda me’da bo‘shashishi kechikishi sababli oshqozon tarkibining o‘pkaga tushishi (aspiratsiya) xavfi bo‘lishi mumkin.
Transport va mexanizmlarni boshqarish
Sulfonilmochevina preparatlari yoki insulin bilan birga qo‘llanganda transport va mexanizmlarni boshqarishda gipoglikemiyadan saqlanish choralariga rioya qilish tavsiya etiladi.